An-Najm

وَٱلنَّجْمِ إِذَا هَوَىٰ

Wannajmi itha hawa

Batmaqda olan ulduza (Sürəyya ulduzuna) and olsun ki,

مَا ضَلَّ صَاحِبُكُمْ وَمَا غَوَىٰ

Ma dalla sahibukum wamaghawa

Sizin yoldaşınız (Muhəmməd əleyhissəlam) nə haqq yoldan sapmış, nə də azmışdır!

وَمَا يَنطِقُ عَنِ ٱلْهَوَىٰٓ

Wama yantiqu AAani alhawa

O, kefi istəyəni (havadan) danışmır.

إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْىٌ يُوحَىٰ

In huwa illa wahyun yooha

Bu, ancaq (Allah dərgahından) nazil olan bir vəhydir.

عَلَّمَهُۥ شَدِيدُ ٱلْقُوَىٰ

AAallamahu shadeedu alquwa

Onu (Muhəmməd əleyhissəlama) çox qüvvətli olan (Cəbrail) öyrətdi.

ذُو مِرَّةٍ فَٱسْتَوَىٰ

Thoo mirratin fastawa

O qüvvət (ağıl və gözəllik) sahibi (Peyğəmbər əleyhissəlama öz həqiqi şəklində) göründü.

وَهُوَ بِٱلْأُفُقِ ٱلْأَعْلَىٰ

Wahuwa bil-ofuqi al-aAAla

O (Cəbrail) ən uca üfüqdə (günəşin çıxdığı yerdə) idi.

ثُمَّ دَنَا فَتَدَلَّىٰ

Thumma dana fatadalla

Sonra (Cəbrail Muhəmməd əleyhissəlama) yaxınlaşdı və aşağı endi.

فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَىٰ

Fakana qaba qawsayni aw adna

(Onların arasındakı məsafə) iki yay uzunluğunda, bəlkə, ondan da yaxın oldu.

فَأَوْحَىٰٓ إِلَىٰ عَبْدِهِۦ مَآ أَوْحَىٰ

Faawha ila AAabdihi maawha

Sonra (Cəbrail Allahın Öz) bəndəsinə (Mühəmmədə) vəhy buyurduğunu vəhy etdi.

مَا كَذَبَ ٱلْفُؤَادُ مَا رَأَىٰٓ

Ma kathaba alfu-adu maraa

Qəlb (Peyğəmbərin qəlbi) gördüyünü yalan saymadı. (Muhəmməd əleyhissəlam gözü ilə gördüyünün Cəbrail olduğuna qəlbdən inandı).

أَفَتُمَـٰرُونَهُۥ عَلَىٰ مَا يَرَىٰ

Afatumaroonahu AAala mayara

Siz onunla gördüyü barəsində mübahisəmi edirsiniz?

وَلَقَدْ رَءَاهُ نَزْلَةً أُخْرَىٰ

Walaqad raahu nazlatan okhra

And olsun ki, (Muhəmməd əleyhiissəlam Cəbraili öz həqiqi surətində) başqa bir dəfə də (me’rac vaxtı) görmüşdü;

عِندَ سِدْرَةِ ٱلْمُنتَهَىٰ

AAinda sidrati almuntaha

(Yeddinci göydəki) Sidrətül-müntəhanın yanında.

عِندَهَا جَنَّةُ ٱلْمَأْوَىٰٓ

AAindaha jannatu alma/wa

(Mələklər, şəhidlər və müttəqilər məskəni olan) Mə’va cənnəti onun yanındadır.

إِذْ يَغْشَى ٱلسِّدْرَةَ مَا يَغْشَىٰ

Ith yaghsha assidratama yaghsha

O zaman Sidrəni nələr bürümüşdü, nələr!

مَا زَاغَ ٱلْبَصَرُ وَمَا طَغَىٰ

Ma zagha albasaru wamatagha

Göz nə (sağa-sola) yayındı, nə də uzağa getdi (hər şeyi olduğu kimi gördü).

لَقَدْ رَأَىٰ مِنْ ءَايَـٰتِ رَبِّهِ ٱلْكُبْرَىٰٓ

Laqad raa min ayatirabbihi alkubra

And olsun ki, (Peyğəmbər) öz Rəbbininən böyük qüdrət nişanələrindən (mö’cüzələrindən) bir qismini (Beytül-mə’muru, Sidrətül-müntəhanı, Cənnəti, Cəhənnəmi, Rəfrəfi, altı yüz qanadı olan Cəbrailin həqiqi surətini və i. a.) gördü.

أَفَرَءَيْتُمُ ٱللَّـٰتَ وَٱلْعُزَّىٰ

Afaraaytumu allata walAAuzza

(Ey müşriklər!) Bir deyin görək (sizin ibadət etdiyiniz) Lat və Uzza nəyə qadirdilər?!

وَمَنَوٰةَ ٱلثَّالِثَةَ ٱلْأُخْرَىٰٓ

Wamanata aththalithataal-okhra

Digər üçüncü (büt) olan Mənat da həmçinin?!

أَلَكُمُ ٱلذَّكَرُ وَلَهُ ٱلْأُنثَىٰ

Alakumu aththakaru walahual-ontha

Məgər oğlanlar sizin, (bəyənmədiyiniz) qızlar Onundurmu?! (Allahındırmı)?!

تِلْكَ إِذًا قِسْمَةٌ ضِيزَىٰٓ

Tilka ithan qismatun deeza

Elə isə bu ədalətsiz bölgüdür!

إِنْ هِىَ إِلَّآ أَسْمَآءٌ سَمَّيْتُمُوهَآ أَنتُمْ وَءَابَآؤُكُم مَّآ أَنزَلَ ٱللَّهُ بِهَا مِن سُلْطَـٰنٍ ۚ إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا ٱلظَّنَّ وَمَا تَهْوَى ٱلْأَنفُسُ ۖ وَلَقَدْ جَآءَهُم مِّن رَّبِّهِمُ ٱلْهُدَىٰٓ

In hiya illa asmaonsammaytumooha antum waabaokum maanzala Allahu biha min sultanin inyattabiAAoona illa aththanna wamatahwa al-anfusu walaqad jaahum min rabbihimu alhuda

Onlar (bütlər) sizin atalarınızın (özlərindən uydurub) qoyduqları adlardan başqa heç bir şey deyildir! (Onların yalnız quru adı var, heç bir şeyə qadir deyillər). Allah onlara (ibadət edilməsinə) dair heç bir dəlil endirməmişdir. Onlar (müşriklər) yalnız zənnə və nəfslərindən gələn istəklərə uyarlar. Halbuki Rəbbindən onlara haqq yolu göstərən rəhbər (Qur’an və Peyğəmbər) gəlmişdir.

أَمْ لِلْإِنسَـٰنِ مَا تَمَنَّىٰ

Am lil-insani ma tamanna

Yoxsa insan istədiyi hər şeyə nail ola bilər?! (Xeyr, bu mümkün deyildir. Müşriklərin çox istəməsinə baxmayaraq, bütlər onlar üçün Allah dərgahında heç bir şəfaət edə bilməzlər).

فَلِلَّهِ ٱلْـَٔاخِرَةُ وَٱلْأُولَىٰ

Falillahi al-akhiratu wal-oola

Axirətdə, dünya da ancaq Allahındır!

۞ وَكَم مِّن مَّلَكٍ فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ لَا تُغْنِى شَفَـٰعَتُهُمْ شَيْـًٔا إِلَّا مِنۢ بَعْدِ أَن يَأْذَنَ ٱللَّهُ لِمَن يَشَآءُ وَيَرْضَىٰٓ

Wakam min malakin fee assamawatila tughnee shafaAAatuhum shay-an illa minbaAAdi an ya/thana Allahu liman yashao wayarda

Göylərdə neçə-neçə mələklər vardır ki, onların şəfaəti heç bir fayda verməz. Ancaq Allah Öz istədiyi və razı olduğu kimsəyə (mələyə, yaxud mö’minə) izin verdikdən sonra (onun şəfaəti fayda verər).

إِنَّ ٱلَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِٱلْـَٔاخِرَةِ لَيُسَمُّونَ ٱلْمَلَـٰٓئِكَةَ تَسْمِيَةَ ٱلْأُنثَىٰ

Inna allatheena la yu/minoonabil-akhirati layusammoona almala-ikatatasmiyata al-ontha

Həqiqətən, axirətə inanmayanlar mələklərə (onların Allahın qızları olduğunu iddia edərək) qadın adları verirlər.

وَمَا لَهُم بِهِۦ مِنْ عِلْمٍ ۖ إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا ٱلظَّنَّ ۖ وَإِنَّ ٱلظَّنَّ لَا يُغْنِى مِنَ ٱلْحَقِّ شَيْـًٔا

Wama lahum bihi min AAilmin inyattabiAAoona illa aththanna wa-innaaththanna la yughnee mina alhaqqishay-a

Onlar buna dair heç bir şey bilmir, yalnız zənnə qapılırlar. Zənn isə əsla həqiqət ola bilməz!

فَأَعْرِضْ عَن مَّن تَوَلَّىٰ عَن ذِكْرِنَا وَلَمْ يُرِدْ إِلَّا ٱلْحَيَوٰةَ ٱلدُّنْيَا

FaaAArid AAan man tawalla AAanthikrina walam yurid illa alhayataaddunya

Artıq (ya Peyğəmbər!) Bizim Qur’anımızdan üz çevirib dünya həyatından başqa bir şey istəməyənlərdən üz döndər!

ذَٰلِكَ مَبْلَغُهُم مِّنَ ٱلْعِلْمِ ۚ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِيلِهِۦ وَهُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ ٱهْتَدَىٰ

Thalika mablaghuhum mina alAAilmiinna rabbaka huwa aAAlamu biman dalla AAan sabeelihiwahuwa aAAlamu bimani ihtada

Onların bildiyi elə bu qədərdir. Şübhəsiz ki, sənin Rəbbin haqq yoldan azanı da, doğru yolda olanı da ən gözəl tanıyandır!

وَلِلَّهِ مَا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ لِيَجْزِىَ ٱلَّذِينَ أَسَـٰٓـُٔوا۟ بِمَا عَمِلُوا۟ وَيَجْزِىَ ٱلَّذِينَ أَحْسَنُوا۟ بِٱلْحُسْنَى

Walillahi ma fee assamawatiwama fee al-ardi liyajziya allatheena asaoobima AAamiloo wayajziya allatheena ahsanoobilhusna

Göylərdə və yerdə nə varsa, (hamısı) Allahındır. O, pislik edənlərə əməllərinin cəzasını verəcək, yaxşılıq edənləri isə ən gözəl mükafatla mükafatlandıracaqdır!

ٱلَّذِينَ يَجْتَنِبُونَ كَبَـٰٓئِرَ ٱلْإِثْمِ وَٱلْفَوَٰحِشَ إِلَّا ٱللَّمَمَ ۚ إِنَّ رَبَّكَ وَٰسِعُ ٱلْمَغْفِرَةِ ۚ هُوَ أَعْلَمُ بِكُمْ إِذْ أَنشَأَكُم مِّنَ ٱلْأَرْضِ وَإِذْ أَنتُمْ أَجِنَّةٌ فِى بُطُونِ أُمَّهَـٰتِكُمْ ۖ فَلَا تُزَكُّوٓا۟ أَنفُسَكُمْ ۖ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ ٱتَّقَىٰٓ

Allatheena yajtaniboona kaba-iraal-ithmi walfawahisha illa allamama innarabbaka wasiAAu almaghfirati huwa aAAlamu bikum ithanshaakum mina al-ardi wa-ith antum ajinnatun feebutooni ommahatikum fala tuzakkoo anfusakumhuwa aAAlamu bimani ittaqa

(O yaxşılıq edənlər ki) kiçik günahlar (xətalar) istisna olmaqla, böyük günahlardan və rəzil işlərdən (zinadan) çəkinərlər. Həqiqətən, sənin Rəbbin çox bağışlayandır. Sizi torpaqdan yaradan da, siz analarınızın bətnlərində rüşeym halında olanda da sizi ən gözəl tanıyan Odur. Özünüzü təmizə çıxartmayın. O, Allahdan qorxub pis əməllərdən çəkinənin kim olduğunu ən gözəl biləndir!

أَفَرَءَيْتَ ٱلَّذِى تَوَلَّىٰ

Afaraayta allathee tawalla

(Ya Peyğəmbər!) İndi gördünmü (imandan) dönəni,

وَأَعْطَىٰ قَلِيلًا وَأَكْدَىٰٓ

WaaAAta qaleelan waakda

Bir az (pul, mal) verib (qalanına) xəsislik göstərəni?

أَعِندَهُۥ عِلْمُ ٱلْغَيْبِ فَهُوَ يَرَىٰٓ

aAAindahu AAilmu alghaybi fahuwa yara

Məgər o, qeybi bilirmi ki, (öz dostunun əzabına yüklənə biləcəyini) görsün?! (Müşriklərdən Vəlid ibn Müğirə islama meyl göstərmişdi. Bunu eşidən digər bir müşrik onu babalarının dinindən üz döndərməkdə ittiham edərək möhkəm danlamış və demişdi ki, əgər Müğirə ona müəyyən məbləğ pul, mal versə və islamı atıb öz dininə qayıtsa, o, axirətdə Müğirənin əzabını öz üzərinə götürəcəkdir. Müğirə islamdan üz döndərmiş, lakin xəsislik göstərib həmin şəxsə və’d etdiyi məbləğin hamısını deyil, bir qismini vermişdi).

أَمْ لَمْ يُنَبَّأْ بِمَا فِى صُحُفِ مُوسَىٰ

Am lam yunabba/ bima fee suhufimoosa

Yoxsa ona Musanın səhifələrindən olanlar xəbər verilmədi?!

وَإِبْرَٰهِيمَ ٱلَّذِى وَفَّىٰٓ

Wa-ibraheema allathee waffa

Və (əhdə) çox vəfalı olan (Allahın qarşısındakı borcunu layiqincə ödəyən) İbrahimin (sühüfündəkilər bildirilmədi?!)

أَلَّا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَىٰ

Alla taziru waziratun wizraokhra

(Tövratda və İbrahimin səhifələrində deyilənlər bunlardır: ) “Heç bir günahkar başqasının günahına yüklənməz!

وَأَن لَّيْسَ لِلْإِنسَـٰنِ إِلَّا مَا سَعَىٰ

Waan laysa lil-insani illa masaAAa

İnsana ancaq öz zəhməti (sə’yi, çalışması, əməli) qalar!

وَأَنَّ سَعْيَهُۥ سَوْفَ يُرَىٰ

Waanna saAAyahu sawfa yura

Şübhəsiz ki, (qiyamət günü) onun zəhməti (sə’yi, əməli) görünəcəkdir!

ثُمَّ يُجْزَىٰهُ ٱلْجَزَآءَ ٱلْأَوْفَىٰ

Thumma yujzahu aljazaa al-awfa

Sonra da ona (zəhmətinin, əməlinin) tam əvəzi veriləcəkdir!”

وَأَنَّ إِلَىٰ رَبِّكَ ٱلْمُنتَهَىٰ

Waanna ila rabbika almuntaha

Həqiqətən, axır dönüş sənin Rəbbinədir!

وَأَنَّهُۥ هُوَ أَضْحَكَ وَأَبْكَىٰ

Waannahu huwa adhaka waabka

Güldürən də, ağladan da Odur!

وَأَنَّهُۥ هُوَ أَمَاتَ وَأَحْيَا

Waannahu huwa amata waahya

Öldürən də, dirildən də Odur!

وَأَنَّهُۥ خَلَقَ ٱلزَّوْجَيْنِ ٱلذَّكَرَ وَٱلْأُنثَىٰ

Waannahu khalaqa azzawjayni aththakarawal-ontha

(İnsanlardan və heyvanlardan ibarət) iki cifti (hər bir cütü) erkək və dişi olaraq yaradan Odur –

مِن نُّطْفَةٍ إِذَا تُمْنَىٰ

Min nutfatin itha tumna

(Bir qərtə) nütfədən (o, ata belindən analığa) axıb tökülərkən.

وَأَنَّ عَلَيْهِ ٱلنَّشْأَةَ ٱلْأُخْرَىٰ

Waanna AAalayhi annash-ata al-okhra

(Ölüləri) yenidən diriltmək də Ona aiddir!

وَأَنَّهُۥ هُوَ أَغْنَىٰ وَأَقْنَىٰ

Waannahu huwa aghna waaqna

(İstədiyini) dövlətli də edən, kasıb da edən Odur!

وَأَنَّهُۥ هُوَ رَبُّ ٱلشِّعْرَىٰ

Waannahu huwa rabbu ashshiAAra

Şi’ranın (Şi’ra ulduzunun) da Rəbbi Odur!

وَأَنَّهُۥٓ أَهْلَكَ عَادًا ٱلْأُولَىٰ

Waannahu ahlaka AAadan al-oola

Əvvəlki (ilkin) Adı (Ad qövmünü) O məhv etdi.

وَثَمُودَا۟ فَمَآ أَبْقَىٰ

Wathamooda fama abqa

Səmudu da həmçinin! Və (onlardan heç kəsi sağ) buraxmadı.

وَقَوْمَ نُوحٍ مِّن قَبْلُ ۖ إِنَّهُمْ كَانُوا۟ هُمْ أَظْلَمَ وَأَطْغَىٰ

Waqawma noohin min qablu innahum kanoohum athlama waatgha

Daha əvvəl Nuh qövmünü (məhv etdi), çünki onlar daha zalım, daha azğın kimsələr idi.

وَٱلْمُؤْتَفِكَةَ أَهْوَىٰ

Walmu/tafikata ahwa

(Lut qövmünün yurdu) Mö’təfikənin də altını üstünə O çevirdi (qaldırıb yerə vurdu).

فَغَشَّىٰهَا مَا غَشَّىٰ

Faghashshaha ma ghashsha

Onları nələr sardı, nələr! (Başlarına nə müsibətlər gəldi!)

فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكَ تَتَمَارَىٰ

Fabi-ayyi ala-i rabbika tatamara

(Ey insan!) Sən öz Rəbbinin hansı ne’mətlərinə şəkk edirsən?!

هَـٰذَا نَذِيرٌ مِّنَ ٱلنُّذُرِ ٱلْأُولَىٰٓ

Hatha natheerun mina annuthurial-oola

Bu (Muhəmməd əleyhissəlam) da əvvəlki peyğəmbərlər kimi (insanları Allahın əzabı ilə) qorxudan bir peyğəmbərdir!

أَزِفَتِ ٱلْـَٔازِفَةُ

Azifati al-azifat

(Ey insanlar!) Yaxınlaşam (qiyamət) yaxınlaşdı.

لَيْسَ لَهَا مِن دُونِ ٱللَّهِ كَاشِفَةٌ

Laysa laha min dooni Allahi kashifat

Onu Allahdan başqa heç kəs dəf edə bilməz! (Və ya: onun dəqiq vaxtını Allahdan başqa heç kəs bilməz!)

أَفَمِنْ هَـٰذَا ٱلْحَدِيثِ تَعْجَبُونَ

Afamin hatha alhadeethitaAAjaboon

İndi siz bu kəlama (Qur’ana) təəccübmü edirsiniz?

وَتَضْحَكُونَ وَلَا تَبْكُونَ

Watadhakoona wala tabkoon

Həm də gülürsünüz, heç ağlamırsınız!

وَأَنتُمْ سَـٰمِدُونَ

Waantum samidoon

Siz (qəflət içində) oynayır-əylənirsiniz (ona e’tina etmirsiniz).

فَٱسْجُدُوا۟ لِلَّهِ وَٱعْبُدُوا۟ ۩

Fasjudoo lillahi waAAbudoo

(Ey insanlar!) Gəlin Allaha səcdə edin, (Allaha) ibadət edin! (Ondan başqasına itaət etməyin!)