An-Najm

وَٱلنَّجْمِ إِذَا هَوَىٰ

Wannajmi itha hawa

Баючы йолдыз белән ант итәмен.

مَا ضَلَّ صَاحِبُكُمْ وَمَا غَوَىٰ

Ma dalla sahibukum wamaghawa

Сезне туры юлдан җитәкләүче юлдашыгыз Мухәммәд г-м туры юлдан һич адашмады һәм бозылмады, азмады.

وَمَا يَنطِقُ عَنِ ٱلْهَوَىٰٓ

Wama yantiqu AAani alhawa

Һәм ул үз белдеге белән сөйләмәс.

إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْىٌ يُوحَىٰ

In huwa illa wahyun yooha

Аның Ислам хакында сөйләгән сүзе фәкать Аллаһудан иңдерелгән вәхийдер.

عَلَّمَهُۥ شَدِيدُ ٱلْقُوَىٰ

AAallamahu shadeedu alquwa

Вәхийне яки Ислам динен аңа каты куәт иясе Җәбраил фәрештә өйрәтте.

ذُو مِرَّةٍ فَٱسْتَوَىٰ

Thoo mirratin fastawa

Ул фәрештә күркәм холыклы вә матур кыяфәтле вә гаять туры һәм гакыл ияседер, заһир булды, күренде үзенең асыл сурәте белән.

وَهُوَ بِٱلْأُفُقِ ٱلْأَعْلَىٰ

Wahuwa bil-ofuqi al-aAAla

Ул фәрештә офыкның югарысында иде.

ثُمَّ دَنَا فَتَدَلَّىٰ

Thumma dana fatadalla

Соңра Мухәммәд г-мгә якынлашты һәм югарыдан сузылды аңа сүз әйтмәк өчен.

فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَىٰ

Fakana qaba qawsayni aw adna

Аралары ике җәя хәтле генә калды яки аннан да якынрак булды.

فَأَوْحَىٰٓ إِلَىٰ عَبْدِهِۦ مَآ أَوْحَىٰ

Faawha ila AAabdihi maawha

Җәбраил фәрештә Аллаһуның колы Мухәммәд г-мгә вәхий кылды үзенә Аллаһудан вәхий ителгән нәрсәне.

مَا كَذَبَ ٱلْفُؤَادُ مَا رَأَىٰٓ

Ma kathaba alfu-adu maraa

Мухәммәд г-мнең күңеле күргәнен ялган димәде, нык ышанды, ягъни Җәбраил фәрештәне үз сурәтендә күрде һәм Аллаһуны күңеле илә күрде.

أَفَتُمَـٰرُونَهُۥ عَلَىٰ مَا يَرَىٰ

Afatumaroonahu AAala mayara

Әллә Мухәммәднең күргән нәрсәсенә шөбһә итеп низагълашасызмы?

وَلَقَدْ رَءَاهُ نَزْلَةً أُخْرَىٰ

Walaqad raahu nazlatan okhra

Тәхкыйк ул Җәбраилне үз сурәтендә күрде икенче мәртәбә.

عِندَ سِدْرَةِ ٱلْمُنتَهَىٰ

AAinda sidrati almuntaha

Сидерәтүлмүнтәһә агачы янында.

عِندَهَا جَنَّةُ ٱلْمَأْوَىٰٓ

AAindaha jannatu alma/wa

Мәэва җәннәте шул агач янындадыр.

إِذْ يَغْشَى ٱلسِّدْرَةَ مَا يَغْشَىٰ

Ith yaghsha assidratama yaghsha

Ул агачны күп фәрештәләр каплаган иде.

مَا زَاغَ ٱلْبَصَرُ وَمَا طَغَىٰ

Ma zagha albasaru wamatagha

Мухәммәд г-мнең күзе шул агачтан һәм фәрештәләрдән читкә авышмады һәм куелган чиктән уңга-сулга үтмәде.

لَقَدْ رَأَىٰ مِنْ ءَايَـٰتِ رَبِّهِ ٱلْكُبْرَىٰٓ

Laqad raa min ayatirabbihi alkubra

Тәхкыйк ул күрде мигъраҗдә Раббысының олугъ галәмәт вә дәлилләрен.

أَفَرَءَيْتُمُ ٱللَّـٰتَ وَٱلْعُزَّىٰ

Afaraaytumu allata walAAuzza

Лут, Гүзза исемле сынымнарны күрдегезме?

وَمَنَوٰةَ ٱلثَّالِثَةَ ٱلْأُخْرَىٰٓ

Wamanata aththalithataal-okhra

Вә алардан башка өченче Мәнат исемле сынымны күрәсезме? Ягъни шул һичнәрсәгә ярамаган сынымнар Аллаһуның ярдәмчесе яки угыллары була алалармы?

أَلَكُمُ ٱلذَّكَرُ وَلَهُ ٱلْأُنثَىٰ

Alakumu aththakaru walahual-ontha

Ий мөшрикләр, үзегезгә ир балалар булып үзегез яратмаган кыз балаларны Аллаһуга иснад итәсезме? Ягъни Аллаһуның кыз балалары бар дисезме?

تِلْكَ إِذًا قِسْمَةٌ ضِيزَىٰٓ

Tilka ithan qismatun deeza

Әгәр ир балаларны – үзләренә, кыз балаларны – Аллаһуга бүлә торган булсалар, бу бүлү тиешсез, үлчәүсез бүлүдер. Ягъни мөшрикләр Лут, Гүзза, Мәнат исемнәрне сынымнарга бирделәр дә аларны Аллаһның кызлары диделәр.

إِنْ هِىَ إِلَّآ أَسْمَآءٌ سَمَّيْتُمُوهَآ أَنتُمْ وَءَابَآؤُكُم مَّآ أَنزَلَ ٱللَّهُ بِهَا مِن سُلْطَـٰنٍ ۚ إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا ٱلظَّنَّ وَمَا تَهْوَى ٱلْأَنفُسُ ۖ وَلَقَدْ جَآءَهُم مِّن رَّبِّهِمُ ٱلْهُدَىٰٓ

In hiya illa asmaonsammaytumooha antum waabaokum maanzala Allahu biha min sultanin inyattabiAAoona illa aththanna wamatahwa al-anfusu walaqad jaahum min rabbihimu alhuda

Ул сынымнар һичнәрсә түгел мәгәр үзегез һәм аталарыгыз кушкан исем генәдер, Аллаһ ул сынымнарны Илаһә тотарга һәм Аллаһуның кызлары дияргә бер нинди дәлил иңдермәде. Алар дәлилгә иярмәделәр, мәгәр сукыр заннарына иярделәр һәм нәфесләре сөйгән нәрсәләргә генә иярделәр, тәхкыйк аларга Раббыларыннан туры юлны күрсәтүче Коръән килде.

أَمْ لِلْإِنسَـٰنِ مَا تَمَنَّىٰ

Am lil-insani ma tamanna

Әллә кеше үзенә ни теләсә, шул булып торамы? Яки сынымнар мөшрикләрнең теләген үтиләрме?

فَلِلَّهِ ٱلْـَٔاخِرَةُ وَٱلْأُولَىٰ

Falillahi al-akhiratu wal-oola

Бит дөнья байлыгы да, ахирәт байлыгы да Аллаһу тәгаләнекедер, Аңардан узып һичкем файдалана алмас.

۞ وَكَم مِّن مَّلَكٍ فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ لَا تُغْنِى شَفَـٰعَتُهُمْ شَيْـًٔا إِلَّا مِنۢ بَعْدِ أَن يَأْذَنَ ٱللَّهُ لِمَن يَشَآءُ وَيَرْضَىٰٓ

Wakam min malakin fee assamawatila tughnee shafaAAatuhum shay-an illa minbaAAdi an ya/thana Allahu liman yashao wayarda

Күкләрдә күпме фәрештәләр бардыр, ул фәрештәләрнең һич нәрсәдә шәфәгате файда бирмәс, мәгәр Аллаһ теләгән һәм зира булган бәндәсенә шәфәгать итәргә рөхсәтен бирсә генә файда булыр.

إِنَّ ٱلَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِٱلْـَٔاخِرَةِ لَيُسَمُّونَ ٱلْمَلَـٰٓئِكَةَ تَسْمِيَةَ ٱلْأُنثَىٰ

Inna allatheena la yu/minoonabil-akhirati layusammoona almala-ikatatasmiyata al-ontha

Ахирәт көненә ышанмаучылар, фәрештәләрне хатыннар исеме белән исемлиләр.

وَمَا لَهُم بِهِۦ مِنْ عِلْمٍ ۖ إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا ٱلظَّنَّ ۖ وَإِنَّ ٱلظَّنَّ لَا يُغْنِى مِنَ ٱلْحَقِّ شَيْـًٔا

Wama lahum bihi min AAilmin inyattabiAAoona illa aththanna wa-innaaththanna la yughnee mina alhaqqishay-a

Аларның бу эшләренә дәлилләре дә вә белемнәре дә юк, алар фәкать занга сукыр фикерләренә иярәләр, бит зан сукыр фикер хаклыкка, дөреслеккә һич тә ирештермидер.

فَأَعْرِضْ عَن مَّن تَوَلَّىٰ عَن ذِكْرِنَا وَلَمْ يُرِدْ إِلَّا ٱلْحَيَوٰةَ ٱلدُّنْيَا

FaaAArid AAan man tawalla AAanthikrina walam yurid illa alhayataaddunya

Безнең Коръәнебез белән гамәл кылудан баш тарткан кешеләрдән кисел, алар Коръәннән дөнья файдасын гына телиләр.

ذَٰلِكَ مَبْلَغُهُم مِّنَ ٱلْعِلْمِ ۚ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِيلِهِۦ وَهُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ ٱهْتَدَىٰ

Thalika mablaghuhum mina alAAilmiinna rabbaka huwa aAAlamu biman dalla AAan sabeelihiwahuwa aAAlamu bimani ihtada

Менә аларның белгән нәрсәләре шул кадәр генәдер, ягъни алар дөнья файдасын гына беләләр. Тәхкыйк, синең Раббың беләдер, Аның туры юлыннан адашкан кешене һәм дә туры юлга күнелгән кешене дә беләдер.

وَلِلَّهِ مَا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ لِيَجْزِىَ ٱلَّذِينَ أَسَـٰٓـُٔوا۟ بِمَا عَمِلُوا۟ وَيَجْزِىَ ٱلَّذِينَ أَحْسَنُوا۟ بِٱلْحُسْنَى

Walillahi ma fee assamawatiwama fee al-ardi liyajziya allatheena asaoobima AAamiloo wayajziya allatheena ahsanoobilhusna

Җирдәге вә күкләрдәге барча нәрсә Аллаһ мөлкедер, Аллаһ аларны дөньяда төзеде имансыз, динсез явызларга ґәзаб бирмәк өчен һәм иманлы динле булып, изге гамәлләрне, яхшы эшләрне кылган хак мөэминнәргә изге җәза, ягъни җәннәт нигъмәтләрен бирмәк өчен.

ٱلَّذِينَ يَجْتَنِبُونَ كَبَـٰٓئِرَ ٱلْإِثْمِ وَٱلْفَوَٰحِشَ إِلَّا ٱللَّمَمَ ۚ إِنَّ رَبَّكَ وَٰسِعُ ٱلْمَغْفِرَةِ ۚ هُوَ أَعْلَمُ بِكُمْ إِذْ أَنشَأَكُم مِّنَ ٱلْأَرْضِ وَإِذْ أَنتُمْ أَجِنَّةٌ فِى بُطُونِ أُمَّهَـٰتِكُمْ ۖ فَلَا تُزَكُّوٓا۟ أَنفُسَكُمْ ۖ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ ٱتَّقَىٰٓ

Allatheena yajtaniboona kaba-iraal-ithmi walfawahisha illa allamama innarabbaka wasiAAu almaghfirati huwa aAAlamu bikum ithanshaakum mina al-ardi wa-ith antum ajinnatun feebutooni ommahatikum fala tuzakkoo anfusakumhuwa aAAlamu bimani ittaqa

Ул хак мөэминнәр зур гөнаһлардан вә фәхеш эшләрдән сакланырлар, мәгәр кечкенә гөнаһларны эшләсәләр, тәүбә итәрләр. Тәхкыйк синең Раббың киң рәхмәтле вә ярлыкаучыдыр, Ул сезне белүчедер җирдән халык кылган вакытта вә аналарыгызның карнында бала вакытыгызны да, минем гөнаһым юк димәгез! Ул – Аллаһ гөнаһлардан саклаучы тәкъва кешеләрне белүчедер.

أَفَرَءَيْتَ ٱلَّذِى تَوَلَّىٰ

Afaraayta allathee tawalla

Хакны кабул итүдә яки Коръән белән гамәл кылудан баш тарткан кешене күрдеңме?

وَأَعْطَىٰ قَلِيلًا وَأَكْدَىٰٓ

WaaAAta qaleelan waakda

Ул хактан баш тартучы малыннан бик аз садака бирде, соңра бирүне бөтенләй туктатты.

أَعِندَهُۥ عِلْمُ ٱلْغَيْبِ فَهُوَ يَرَىٰٓ

aAAindahu AAilmu alghaybi fahuwa yara

Әллә аның кулында гаепне яшерен эшне белү бармы, яшерен эшләрне күрәме?

أَمْ لَمْ يُنَبَّأْ بِمَا فِى صُحُفِ مُوسَىٰ

Am lam yunabba/ bima fee suhufimoosa

Әллә аңа хәбәр бирелмәдеме Муса пәйгамбәргә бирелгән Тәүраттагы Аллаһ хөкемнәреннән?

وَإِبْرَٰهِيمَ ٱلَّذِى وَفَّىٰٓ

Wa-ibraheema allathee waffa

Дәхи Ибраһим пәйгамбәргә бирелгән сахыйфәтләрдәге Аллаһ хөкемнәреннән хәбәр бирелмәдеме? Ул Ибраһим үзенә йөкләтелгән эшләрне тәмам үтәде.

أَلَّا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَىٰ

Alla taziru waziratun wizraokhra

Аллаһудан килгән ул китапларда вә сахыйфәләрдә булган хәбәр шулдыр: берәүнең Аллаһуга итагать итеп мөселман булу бурычы икенче кешегә йөкләтелмәс вә берәүнең сәвабы да гөнаһы да икенче кешегә бирелмәс.

وَأَن لَّيْسَ لِلْإِنسَـٰنِ إِلَّا مَا سَعَىٰ

Waan laysa lil-insani illa masaAAa

Дәхи кешегә һич нәрсә юкдыр мәгәр үзе кәсеп иткән нәрсәсе генәдер.

وَأَنَّ سَعْيَهُۥ سَوْفَ يُرَىٰ

Waanna saAAyahu sawfa yura

Әлбәттә һәрбер кешенең кәсеп иткән сәвабы һәм гөнаһы тиздән ахирәттә үлчәүдә күренер.

ثُمَّ يُجْزَىٰهُ ٱلْجَزَآءَ ٱلْأَوْفَىٰ

Thumma yujzahu aljazaa al-awfa

Моннан соң аңа савабына һәм гөнаһына күрә тулысынча җәза бирелер.

وَأَنَّ إِلَىٰ رَبِّكَ ٱلْمُنتَهَىٰ

Waanna ila rabbika almuntaha

Тәхкыйк Раббың хозурындадыр барып туктый торган урын.

وَأَنَّهُۥ هُوَ أَضْحَكَ وَأَبْكَىٰ

Waannahu huwa adhaka waabka

Тәхкыйк Ул – Аллаһ кешеләрне көлдерде һәм елатты.

وَأَنَّهُۥ هُوَ أَمَاتَ وَأَحْيَا

Waannahu huwa amata waahya

Һәм Ул – Аллаһ үтерде вә тергезде.

وَأَنَّهُۥ خَلَقَ ٱلزَّوْجَيْنِ ٱلذَّكَرَ وَٱلْأُنثَىٰ

Waannahu khalaqa azzawjayni aththakarawal-ontha

Дәхи Ул – Аллаһ кешеләрне ирле-хатынлы итеп вә башка һәрбер җан иясен һәм үсемлекне шулай парлы итеп халык кылды.

مِن نُّطْفَةٍ إِذَا تُمْنَىٰ

Min nutfatin itha tumna

Ана җенесләрнең карнына төшкән бер тамчы судан.

وَأَنَّ عَلَيْهِ ٱلنَّشْأَةَ ٱلْأُخْرَىٰ

Waanna AAalayhi annash-ata al-okhra

Вә икенче мәртәбә кыямәт көненә кубармак Аллаһугадыр.

وَأَنَّهُۥ هُوَ أَغْنَىٰ وَأَقْنَىٰ

Waannahu huwa aghna waaqna

Дәхи Ул – Аллаһ байлык бирде вә терлек малларын бирде.

وَأَنَّهُۥ هُوَ رَبُّ ٱلشِّعْرَىٰ

Waannahu huwa rabbu ashshiAAra

Дәхи Ул – Аллаһ Шигъра йолдызының Раббысыдыр.

وَأَنَّهُۥٓ أَهْلَكَ عَادًا ٱلْأُولَىٰ

Waannahu ahlaka AAadan al-oola

Дәхи Ул – Аллаһ беренче Гад кавемен һәлак кылды.

وَثَمُودَا۟ فَمَآ أَبْقَىٰ

Wathamooda fama abqa

Дәхи Сәмуд кавемен һәлак итте, алардан һичкемне калдырмады.

وَقَوْمَ نُوحٍ مِّن قَبْلُ ۖ إِنَّهُمْ كَانُوا۟ هُمْ أَظْلَمَ وَأَطْغَىٰ

Waqawma noohin min qablu innahum kanoohum athlama waatgha

Дәхи болардан элек Нух кавемен һәлак итте, алар бик залим вә бик азган иделәр.

وَٱلْمُؤْتَفِكَةَ أَهْوَىٰ

Walmu/tafikata ahwa

Дәхи Лут кавеменең шәһәрләрен күтәреп әйләндереп ыргытты.

فَغَشَّىٰهَا مَا غَشَّىٰ

Faghashshaha ma ghashsha

Ул шәһәрләрне бер каплый торган нәрсә каплады.

فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكَ تَتَمَارَىٰ

Fabi-ayyi ala-i rabbika tatamara

Ий адәм баласы Раббыңның кайсы нигъмәтләрендә низагълашырсың, шик төшерерсең?

هَـٰذَا نَذِيرٌ مِّنَ ٱلنُّذُرِ ٱلْأُولَىٰٓ

Hatha natheerun mina annuthurial-oola

Бу Мухәммәд г-м җәһәннәм белән куркытучыдыр әүвәлге куркытучылар җөмләсеннән.

أَزِفَتِ ٱلْـَٔازِفَةُ

Azifati al-azifat

Кыямәт якын булды.

لَيْسَ لَهَا مِن دُونِ ٱللَّهِ كَاشِفَةٌ

Laysa laha min dooni Allahi kashifat

Кыямәтнең кайчан булуын ачык белүче һәм вакытын билгеләүче Аллаһудан башка һич юктыр.

أَفَمِنْ هَـٰذَا ٱلْحَدِيثِ تَعْجَبُونَ

Afamin hatha alhadeethitaAAjaboon

Әллә ошбу Коръән сүзләреннән ґәҗәбләнәсезме?

وَتَضْحَكُونَ وَلَا تَبْكُونَ

Watadhakoona wala tabkoon

Вә көләсез, никтер еламыйсыз?

وَأَنتُمْ سَـٰمِدُونَ

Waantum samidoon

Хәлбуки үзегез гафилләр, сукырларсыз Коръәннең хикмәтләрен фәһемли алмыйсыз.

فَٱسْجُدُوا۟ لِلَّهِ وَٱعْبُدُوا۟ ۩

Fasjudoo lillahi waAAbudoo

Аллаһуга сәҗдә кылыгыз һәм гыйбадәт кылыгыз!