Surə haqqında
'Abasa surəsi Quranın 80-ci surəsidir. Adının tərcümə mənası: “Qaşqabağını tökdü”.
عَبَسَ وَتَوَلَّىٰٓ
AAabasa watawalla
(Peyğəmbər) qaşqabağını töküb üzünü çevirdi.
أَن جَآءَهُ ٱلْأَعْمَىٰ
An jaahu al-aAAma
Yanına korun (Abdullah ibn Ümmi-Məktumun) gəlməsindən dolayı.
وَمَا يُدْرِيكَ لَعَلَّهُۥ يَزَّكَّىٰٓ
Wama yudreeka laAAallahu yazzakka
Nə bilirsən, bəlkə də, o (səndən islama dair soruşub öyrənəcəkləri ilə) təmizlənəcəkdir!
أَوْ يَذَّكَّرُ فَتَنفَعَهُ ٱلذِّكْرَىٰٓ
Aw yaththakkaru fatanfaAAahu aththikra
Yaxud öyüd dinləyəcək və bu öyüd ona fayda verəcəkdir!
أَمَّا مَنِ ٱسْتَغْنَىٰ
Amma mani istaghna
(Var dövlətinə güvənib sənin öyüd-nəsihətinə qulaq asmağa) ehtiyac hiss etməyənə (dövlətliyə) gəldikdə,
فَأَنتَ لَهُۥ تَصَدَّىٰ
Faanta lahu tasadda
Sən üzünü ona tərəf çevirirsən (onun sözünə qulaq asırsan).
وَمَا عَلَيْكَ أَلَّا يَزَّكَّىٰ
Wama AAalayka alla yazzakka
Onun (küfrdən) təmizlənməsindən sənə nə?!
وَأَمَّا مَن جَآءَكَ يَسْعَىٰ
Waamma man jaaka yasAAa
Yüyürə-yüyürə sənin yanına gələn
وَهُوَ يَخْشَىٰ
Wahuwa yakhsha
Və (Allahdan) qorxan kimsəyə gəldikdə isə,
فَأَنتَ عَنْهُ تَلَهَّىٰ
Faanta AAanhu talahha
Sən ondan üz çevirirsən!
كَلَّآ إِنَّهَا تَذْكِرَةٌ
Kalla innaha tathkira
Xeyr! (Belə yaramaz, bir daha belə etmə). Həqiqətən, bu (ayələr) bir öyüd-nəsihətdir.
فَمَن شَآءَ ذَكَرَهُۥ
Faman shaa thakarah
Kim istəsə, ondan öyüd alar.
فِى صُحُفٍ مُّكَرَّمَةٍ
Fee suhufin mukarrama
(Bu Qur’an Allah dərgahında) çox möhtərəm (mö’təbər) səhifələrdə -
مَّرْفُوعَةٍ مُّطَهَّرَةٍۭ
MarfooAAatin mutahhara
(Qədir-qiyməti) yüksək (şanı uca), tərtəmiz səhifələrdədir (Şeytan onlara toxuna bilməz).
بِأَيْدِى سَفَرَةٍ
Bi-aydee safara
(O, Allahla peyğəmbərlər arasında olan) elçi mələklərin əlləri ilə (lövhi-məhfuzdan köçürülür, yaxud o, elçi mələklərə e’tibar edilmişdir).
كِرَامٍۭ بَرَرَةٍ
Kiramin barara
(O mələklər ki, Allahın yanında) çox möhtərəm, (Allaha) çox müt’idirlər.
قُتِلَ ٱلْإِنسَـٰنُ مَآ أَكْفَرَهُۥ
Qutila al-insanu ma akfarah
Ölsün (kafir) insan! O nə nankordur!
مِنْ أَىِّ شَىْءٍ خَلَقَهُۥ
Min ayyi shay-in khalaqah
(Bu təkəbbür onda hardandır? Allah) onu hansı şeydən yaratdı?
مِن نُّطْفَةٍ خَلَقَهُۥ فَقَدَّرَهُۥ
Min nutfatin khalaqahu faqaddarah
(Allah onu bir qətrə dəyərsiz) nütfədən yaratdı, ona biçim verdi.
ثُمَّ ٱلسَّبِيلَ يَسَّرَهُۥ
Thumma assabeela yassarah
Sonra onun üçün (ana bətnindən çıxış) yolunu asanlaşdırdı.
ثُمَّ أَمَاتَهُۥ فَأَقْبَرَهُۥ
Thumma amatahu faaqbarah
Sonra onu öldürüb qəbrə qoydu.
ثُمَّ إِذَا شَآءَ أَنشَرَهُۥ
Thumma itha shaa ansharah
Sonra da istədiyi vaxt onu dirildəcəkdir.
كَلَّا لَمَّا يَقْضِ مَآ أَمَرَهُۥ
Kalla lamma yaqdi maamarah
Xeyr, (insan Allahın) ona buyurduğunu hələ yerinə yetirməmişdir.
فَلْيَنظُرِ ٱلْإِنسَـٰنُ إِلَىٰ طَعَامِهِۦٓ
Falyanthuri al-insanuila taAAamih
İnsan hələ bir yeməyinə baxsın! (Görsün ki, ona necə ruzi verdik).
أَنَّا صَبَبْنَا ٱلْمَآءَ صَبًّا
Anna sababna almaasabba
Həqiqətən, Biz yağışı bol yağdırdıq.
ثُمَّ شَقَقْنَا ٱلْأَرْضَ شَقًّا
Thumma shaqaqna al-arda shaqqa
Sonra yeri gözəl yaratdıq (yaxşı yardıq),
فَأَنۢبَتْنَا فِيهَا حَبًّا
Faanbatna feeha habba
Belə ki, orada dən (dənli bitkilər) göyərtdik;
وَعِنَبًا وَقَضْبًا
WaAAinaban waqadba
Üzüm və yonca;
وَزَيْتُونًا وَنَخْلًا
Wazaytoonan wanakhla
Zeytun və xurma (bağları);
وَحَدَآئِقَ غُلْبًا
Wahada-iqa ghulba
(Ağacları bir-birinə) sarmaşan bağçalar;
وَفَـٰكِهَةً وَأَبًّا
Wafakihatan waabba
(Növbənöv) meyvələr və ot (ələf) yetişdirdik.
مَّتَـٰعًا لَّكُمْ وَلِأَنْعَـٰمِكُمْ
MataAAan lakum wali-anAAamikum
(Bütün bunlar) sizin və heyvanlarınızın istifadəsi üçündür!
فَإِذَا جَآءَتِ ٱلصَّآخَّةُ
Fa-itha jaati assakhkha
Nəhayət, qulaqları kar edən (o dəhşətli səs) gələndə (İsrafil surunu çalanda);
يَوْمَ يَفِرُّ ٱلْمَرْءُ مِنْ أَخِيهِ
Yawma yafirru almaro min akheeh
O gün insan qaçacaq öz qardaşından;
وَأُمِّهِۦ وَأَبِيهِ
Waommihi waabeeh
Anasından, atasından;
وَصَـٰحِبَتِهِۦ وَبَنِيهِ
Wasahibatihi wabaneeh
Zövcəsindən və oğullarından!
لِكُلِّ ٱمْرِئٍ مِّنْهُمْ يَوْمَئِذٍ شَأْنٌ يُغْنِيهِ
Likulli imri-in minhum yawma-ithinsha/nun yughneeh
O gün onlardan hər birinin istənilən qədər işi olacaqdır! (Hər kəs öz hayında olacaq, heç kəs heç kəsin halından xəbər tutmayacaqdır).
وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ مُّسْفِرَةٌ
Wujoohun yawma-ithin musfira
O gün bir çox üzlər parlayacaq,
ضَاحِكَةٌ مُّسْتَبْشِرَةٌ
Dahikatun mustabshira
Güləcək, sevinəcəkdir.
وَوُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ عَلَيْهَا غَبَرَةٌ
Wawujoohun yawma-ithin AAalayhaghabara
O gün bir çox üzlərə isə toz-torpaq qonacaq,
تَرْهَقُهَا قَتَرَةٌ
Tarhaquha qatara
Onları zülmət (yaxud his) bürüyəcəkdir.
أُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْكَفَرَةُ ٱلْفَجَرَةُ
Ola-ika humu alkafaratu alfajara
Onlar (pis əməllərə uyan) kafirlər, pozğunlardır!