'Abasa

عَبَسَ وَتَوَلَّىٰٓ

AAabasa watawalla

Йөзен чытты һәм төмсәләнеп борылды.

أَن جَآءَهُ ٱلْأَعْمَىٰ

An jaahu al-aAAma

Аңа сукыр ибнү өммү Мәктүм килгән вакытта. (Бер- вакыт Мухәммәд г-м, кураешларның олугълары вә байлары илә сөйләшеп аларны иманга өндәп утырганда ибнү өммү Мәктүм килеп Мухәммәд г-мнең мәшгуль икәнен белмичә, йә Мухәммәд миңа Коръән укысаңчы, диде. Мухәммәд г-м кураешларның иманга килүләрен өмет итеп утырганлыктан мәҗлесне бүләсе килмичә, ибнү өммү Мәктүмгә йөзен чытты һәм аңардан борылды. Соңра Аллаһ ошбу сүрәне иңдереп расүлне шелтә кылды. Шуннан соң Мухәммәд г-м ибнү өммү Мәктүмне һәрвакыт хөрмәтли торган булды.)

وَمَا يُدْرِيكَ لَعَلَّهُۥ يَزَّكَّىٰٓ

Wama yudreeka laAAallahu yazzakka

Сиңа нәрсә белдерде ягъни ул кураешлар илә сөйләшүме яки Коръән өйрәтүме яхшы икәнен кайдан белдең, шаять ибнү өммү Мәктум синнән Коръән укырга өйрәнеп гөнаһлардан яки батыл диннән пакьләнер.

أَوْ يَذَّكَّرُ فَتَنفَعَهُ ٱلذِّكْرَىٰٓ

Aw yaththakkaru fatanfaAAahu aththikra

Яисә Коръән белән вәгазъләнер дә, вәгазь аңа файда бирер.

أَمَّا مَنِ ٱسْتَغْنَىٰ

Amma mani istaghna

Әмма берәү байлыгына таянып хак динне кирәксенмәсә һәм Аллаһуга гыйбадәт кылудан баш тартса,

فَأَنتَ لَهُۥ تَصَدَّىٰ

Faanta lahu tasadda

син аңа таба борыласың һәм сүзенә колак саласың.

وَمَا عَلَيْكَ أَلَّا يَزَّكَّىٰ

Wama AAalayka alla yazzakka

Сиңа нинди зарар бар ул кешенең мөшриклектән һәм гөнаһтан пакьләнмәвеннән?

وَأَمَّا مَن جَآءَكَ يَسْعَىٰ

Waamma man jaaka yasAAa

Вә әмма берәү ашыгып сиңа килсә,

وَهُوَ يَخْشَىٰ

Wahuwa yakhsha

Раббысыннан курыккан хәлдә,

فَأَنتَ عَنْهُ تَلَهَّىٰ

Faanta AAanhu talahha

син аңардан борылып башкалар илә мәшгуль буласың.

كَلَّآ إِنَّهَا تَذْكِرَةٌ

Kalla innaha tathkira

Юк, алай кирәкмәс, тәхкыйк ул Коръән кешегә файдалы вә зарарлы нәрсәләрнең һәммәсен сөйлидер.

فَمَن شَآءَ ذَكَرَهُۥ

Faman shaa thakarah

Теләгән кеше Коръәнне аңлап гыйбрәтләнсен, аның белән гамәл кылып төзәлсен һәм туры юлны тапсын! (Димәк, Коръән белән вәгазьләнүне, Коръәндәге Аллаһ хөкемнәре белән танышуны һәм аның белән гамәл кылуны һичнәрсәгә алыштырырга ярамый).

فِى صُحُفٍ مُّكَرَّمَةٍ

Fee suhufin mukarrama

Ул Коръән хөрмәтле сәхифәләрдәдер.

مَّرْفُوعَةٍ مُّطَهَّرَةٍۭ

MarfooAAatin mutahhara

Хөрияте бик югары, хатадан бик пакь.

بِأَيْدِى سَفَرَةٍ

Bi-aydee safara

Язучы фәрештәләр кулындадыр.

كِرَامٍۭ بَرَرَةٍ

Kiramin barara

Ул фәрештәләр Аллаһ хозурында хөрмәтлеләр вә бик итагатьлеләр.

قُتِلَ ٱلْإِنسَـٰنُ مَآ أَكْفَرَهُۥ

Qutila al-insanu ma akfarah

Ләгънәт төшкән кеше ни гаҗәп көфран нигъмәттә ифрат кылучыдыр, ягъни бик каты көферлек кыладыр!

مِنْ أَىِّ شَىْءٍ خَلَقَهُۥ

Min ayyi shay-in khalaqah

Аллаһ аны ни нәрсәдән яратты соң?

مِن نُّطْفَةٍ خَلَقَهُۥ فَقَدَّرَهُۥ

Min nutfatin khalaqahu faqaddarah

Мәни суыннан бит! Кешене яратты да, аның әгъзасын, гомерен һәм ризыкларын чикләде.

ثُمَّ ٱلسَّبِيلَ يَسَّرَهُۥ

Thumma assabeela yassarah

Соңра хак юлны табарга мөмкинлек бирде ягъни гакыл, фикер бирде һәм китап иңдереп, пәйгамбәр күндереп туры юлны күрсәтте.

ثُمَّ أَمَاتَهُۥ فَأَقْبَرَهُۥ

Thumma amatahu faaqbarah

Соңра аны үтерде дә кабергә куйды, ягъни хайваннар кеби җир өстенә ташламады.

ثُمَّ إِذَا شَآءَ أَنشَرَهُۥ

Thumma itha shaa ansharah

Соңра теләгән вакытында тергезеп кубарыр аны.

كَلَّا لَمَّا يَقْضِ مَآ أَمَرَهُۥ

Kalla lamma yaqdi maamarah

Юк, әле алай була торып та, Аллаһ әмерләрен җиренә җиткермәде.

فَلْيَنظُرِ ٱلْإِنسَـٰنُ إِلَىٰ طَعَامِهِۦٓ

Falyanthuri al-insanuila taAAamih

Кеше карасын ашаган ризыгына.

أَنَّا صَبَبْنَا ٱلْمَآءَ صَبًّا

Anna sababna almaasabba

Тәхкыйк Без аңа суны чын кою белән койдык.

ثُمَّ شَقَقْنَا ٱلْأَرْضَ شَقًّا

Thumma shaqaqna al-arda shaqqa

Соңра җирне чын яру илә ярдык та,

فَأَنۢبَتْنَا فِيهَا حَبًّا

Faanbatna feeha habba

ул җирдә иген бөртекләрен үстердек.

وَعِنَبًا وَقَضْبًا

WaAAinaban waqadba

Йөземне вә җыеп алган коры җимешләрне,

وَزَيْتُونًا وَنَخْلًا

Wazaytoonan wanakhla

дәхи зәйтүн, хөрмә агачларын үстердек.

وَحَدَآئِقَ غُلْبًا

Wahada-iqa ghulba

Дәхи күп агачлы бакчаларны,

وَفَـٰكِهَةً وَأَبًّا

Wafakihatan waabba

дәхи төрле җимешләрне вә печәннәрне үстердек.

مَّتَـٰعًا لَّكُمْ وَلِأَنْعَـٰمِكُمْ

MataAAan lakum wali-anAAamikum

Күп нәрсәләр үстердек үзегез һәм хайваннарыгыз файдалану өчен.

فَإِذَا جَآءَتِ ٱلصَّآخَّةُ

Fa-itha jaati assakhkha

Һәркайчан колакны тондыручы каты сур тавышы килсә.

يَوْمَ يَفِرُّ ٱلْمَرْءُ مِنْ أَخِيهِ

Yawma yafirru almaro min akheeh

Ул көндә кеше качар карендәшләреннән.

وَأُمِّهِۦ وَأَبِيهِ

Waommihi waabeeh

Һәм анасыннан вә атасыннан.

وَصَـٰحِبَتِهِۦ وَبَنِيهِ

Wasahibatihi wabaneeh

Һәм хатыныннан вә балаларыннан качар.

لِكُلِّ ٱمْرِئٍ مِّنْهُمْ يَوْمَئِذٍ شَأْنٌ يُغْنِيهِ

Likulli imri-in minhum yawma-ithinsha/nun yughneeh

Алардан һәм кеше өчен бардыр кыямәт көнендә аны мәшгуль итәрлек каты эшләр.

وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ مُّسْفِرَةٌ

Wujoohun yawma-ithin musfira

Ул көндә кайбер йөзләр якты,

ضَاحِكَةٌ مُّسْتَبْشِرَةٌ

Dahikatun mustabshira

көлүче, шатланучыдыр.

وَوُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ عَلَيْهَا غَبَرَةٌ

Wawujoohun yawma-ithin AAalayhaghabara

Вә ул көндә кайбер йөзләрдә караңгылык тузан булыр.

تَرْهَقُهَا قَتَرَةٌ

Tarhaquha qatara

Ул йөзләрне каралык вә караңгылык каплар.

أُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْكَفَرَةُ ٱلْفَجَرَةُ

Ola-ika humu alkafaratu alfajara

Бу кара йөзле кешеләр көфран нигъмәт кылучы һәм Аллаһуга итагать итмәүче кешеләрдер.